ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ – ΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ

Η ιδιότητα του φορολογικού κατοίκου Ελλάδας αποτελεί τον θεμέλιο λίθο για τον προσδιορισμό του εύρους της φορολογικής υποχρέωσης ενός προσώπου (φυσικού ή νομικού) έναντι του Ελληνικού Δημοσίου. Ο ορισμός και τα κριτήρια καθορίζονται σαφώς από τον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ΚΦΕ).Τα κριτήρια αυτά διαφέρουν αν πρόκειται για φυσικά πρόσωπα ή νομικά πρόσωπα.

Ι. Κριτήρια για τα φυσικά πρόσωπα

Ένα φυσικό πρόσωπο θεωρείται φορολογικός κάτοικος Ελλάδας εάν:

α) Διαμένει στην Ελλάδα για χρονικό διάστημα που υπερβαίνει τις εκατόν ογδόντα τρεις (183) ημέρες, αθροιστικά, στη διάρκεια οποιασδήποτε δωδεκάμηνης περιόδου.

• Εξαίρεση: Αυτό το κριτήριο δεν εφαρμόζεται σε φυσικά πρόσωπα που βρίσκονται στην Ελλάδα αποκλειστικά για τουριστικούς, ιατρικούς, θεραπευτικούς ή παρόμοιους ιδιωτικούς σκοπούς και η παραμονή τους δεν υπερβαίνει τις 365 ημέρες (συμπεριλαμβανομένων και σύντομων διαστημάτων παραμονής στο εξωτερικό).

β) Έχει στην Ελλάδα τη μόνιμη ή κύρια κατοικία του, τη συνήθη διαμονή του ή το κέντρο των ζωτικών του συμφερόντων, ήτοι τους προσωπικούς και οικονομικούς δεσμούς του.

γ) Είναι διπλωματικός, προξενικός ή δημόσιος λειτουργός παρόμοιου καθεστώτος ή δημόσιος υπάλληλος που έχει την ελληνική ιθαγένεια και υπηρετεί στην αλλοδαπή.

Η βασική και σημαντική συνέπεια της φορολογικής κατοικίας ενός φυσικού προσώπου στην Ελλάδα είναι ότι φορολογείται στην Ελλάδα για το παγκόσμιο εισόδημά του (το εισόδημα που αποκτά τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό).

ΙΙ. Κριτήρια για τα νομικά πρόσωπα    

Ένα νομικό πρόσωπο ή μια νομική οντότητα θεωρείται φορολογικός κάτοικος Ελλάδας διαζευκτικά εάν:

α) Έχει συσταθεί ή ιδρυθεί σύμφωνα με το ελληνικό δίκαιο, ή

β) Έχει την καταστατική του έδρα στην Ελλάδα, ή

γ) Ο τόπος άσκησης της πραγματικής διοίκησης είναι στην Ελλάδα. Για τον προσδιορισμό του τόπου άσκησης της πραγματικής διοίκησης λαμβάνονται υπόψη, ενδεικτικά:

• Ο τόπος άσκησης της καθημερινής διοίκησης.
• Ο τόπος λήψης στρατηγικών αποφάσεων.
• Ο τόπος ετήσιας συνέλευσης εταίρων/μετόχων.
• Ο τόπος κατοικίας των μελών του οργάνου διοίκησης.

Για ένα νομικό πρόσωπο (όπως μια εταιρεία), το να έχει τη φορολογική του έδρα στην Ελλάδα σημαίνει ότι: 

• υπόκειται σε φορολογία στην Ελλάδα για το σύνολο του παγκόσμιου εισοδήματός του.
• εάν το νομικό πρόσωπο έχει εισόδημα από άλλη χώρα, όπου επίσης φορολογήθηκε, εφαρμόζονται οι διατάξεις των Συμβάσεων Αποφυγής Διπλής Φορολογίας (ΣΑΔΦ) μεταξύ Ελλάδας και της εν λόγω χώρας για να αποφευχθεί η διπλή φορολόγηση του ίδιου εισοδήματος.
• το νομικό πρόσωπο υποχρεούται να τηρεί τα λογιστικά του αρχεία και να υποβάλλει τις φορολογικές του δηλώσεις σύμφωνα μετην ελληνική φορολογική νομοθεσία.